Płaskie baterie (tzw. „guzikowe”, „coin cell”) oznaczane są kodami typu CR2032, CR2025, CR2016 itd. Z kodu można bezpośrednio odczytać ich wymiary.

Jak czytać oznaczenia?

• CR – skład chemiczny, CR czyli litowo–manganowa (napięcie nominalne 3 V).
• pierwsze dwie cyfry – średnica w milimetrach.
• ostatnie dwie cyfry – grubość w dziesiątych części milimetra.

Na przykład: CR2032 oznacza baterię litowo-manganową, średnica 20 mm, grubość 3,2 mm.

Typowe rozmiary popularnych płaskich baterii CR

Czy mogę zastosować inną baterię niż fabrycznie?

Najważniejsze jest napięcie oraz średnica baterii. W większości urządzeń włozenie baterii cieńszej zamiast grubszej zadziała bez problemu, ale w drugą stronę nie koniecznie (bateria może się nie zmieścić). Trzeba pamiętać, że bateria mniejsza ma mniejszą pojemność (szybciej się wyczerpie).

Odradzam pomysły z włożeniem 2 cienkich baterii zamiast jednej grubej - jeśli jedna bateria daje napięcie 3V, to ułożenie 2 baterii jedna na drugiej da nam napięcie 6V

Baterie

Baterie typu AA i AAA występują w 3 rodzajach.

Najtańsze są baterie cynkowo-węglowe, wynalezione w 1866 przez franzuza Georges’a Leclanchégo. Jak każde ogniwo składa się z 2 elektrod - biegun ujemny (minus) tworzy elektroda z cynku (która w paluszkach AA i AAA jest też obudową), a dodatni (plus) walec z grafitu (grafit to odmiana węgla). Między nimi znajduje się elektrolit - tlenek manganu z różnymi dodatkami.

Delikatnie droższe są baterie alkaiczne. Wynalezione w 1959. Z wyglądu są prawie identyczne (nie licząc etykiety), dają podobne napięcie, tak więc można je stosować zamiennie z bateriami cynkowo-węglowymi, ale mają inny skład chemiczny.

Baterie AA (większe paluszki) cynkowo węglowe mają pojemność w zależności od modelu między 400 a 1000mAh, a alkaiczne nawet do 2300mAh. AAA (mniejsze paluszki) mają parametry proporcjonalnie mniejsze. Cynkowo-węglowe są tańsze, ale w przeliczeniu ilości energii na cenę alkaiczne są bardziej opłacalne. Polecam stosować tańsze cynkowo-węglowe tylko tam, gdzie zużycie energii jest bardzo małe, a bateria zdąży szybciej zardzewieć niż się wyczerpać np. pilot do telewizora. W pozostałych wypadkach polecam alkaliczne lub akumulatorki.

Najdroższe są baterie litowe. Zawierają dwusiarczek litowo-żelazowy (Li-FeS2) Mają pojemność do 3000mAh, a więc są bardziej pojemne od alkaicznych, ale zdecydowanie droższe. Polecam je tylko w sytuacji, gdy cena i opłacalność nie gra roli.

Baterie typu AA (większe paluszki) są oznaczane jako R6 w przypadku cynkowo-węglowych, LR6 w przypadku alkaicznych i FR3 w przypadku litowych, a AAA (mniejsze paluszki) jako R3, LR3 i FR3

Akumulatory

Akumulatory w odróżnieniu od zwykłych baterii można naładować. Są droższe, ale nie trzeba ich wyrzucać po wyczerpaniu, więc są bardziej opłacalne w sytuacji gdy zużywamy dużo energii i musimy często je wymieniać.

Akumulator Niklowo-kadmowy (NiCD) ma elektrody z tlenku niklu oraz kadmu. Ma pojemność zbliżoną do baterii cynkowo-węglowych (tych tańszych), ale z możliwością ładowania. Akumulator niklowo-metalowo-wodorowy (NiMH) różni się tym, że zamiast kadmu jest stop wielu różnych metali. Jest droższy, ale ma większą pojemność (w zależności od modelu 1700-2900mAh, czyli poziom baterii alkaicznych). Oba typy mają niższe napięcie: 1,2V zamiast typowego dla paluszków 1,5V, ale w większości urządzeń nie jest to problem.

Należy pamiętać, że są też inne typy akumulatorów, ale nie w formie AA i AAA. Akumulatory litowo-jonowe są tańsze w przeliczeniu pojemności do ceny, mają lepszą gęstość energii, ale mają napięcie na pojedynczym ogniwie 3,7V, więc nie można ich wsadzić do urządzenia które są przystosowane do baterii 1,5V.

Należy pamiętać, że akumulatory nie są wieczne, przede wszystkim ich pojemność maleje z wiekiem. W sytuacji, gdy używamy niewiele energii (np. zegar na ścianie) może okazać się bardziej opłacalne używanie baterii jednorazowych.